خانه
گاما

درسنامه آموزشی فصل نهم ریاضی کلاس هفتم

درس 2: نمودارها و تفسیر نتیجه‌ها

بازدید7/7 K
تاریخ بروزرسانی1400/04/31

فعالیت (صفحهٔ 115 کتاب درسی)

 

میانگین دمای هوای یزد در 12 ماه یک سال در جدول زیر آمده است.

ماه فروردین اردیبهشت خرداد تیر مرداد شهریور مهر آبان آذر دی بهمن اسفند
بارندگی 21 25 30 31 34 27 24 15 10 8 10 12

مقدار میانگین دما در هر ماه را روی شکل زیر مانند نمونه با یک نقطه نشان دهید.
با وصل کردن این نقطه‌ها به هم، نمودار خطّ شکستهٔ این مسئله را رسم کنید و به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.

1- معنای میانگین دمای ماهانه چیست؟
یعنی مجموع دماهای تمام ماه‌ها را حساب کرده و بر تعداد ماه‌ها تقسیم می‌کنیم.

2- نمودار خطّ شکسته چه چیزی را بهتر از جدول داده‌ها نشان می‌دهد؟ تغییرات و نوسانات دما

3- گرم‌ترین و سردترین ماه را در این شهر پیدا کنید. گرم‌ترین: مرداد / سردترین: دی

4- بیشترین تغییر دما بین کدام دو ماه پشت سر هم بوده است؟ مهر و آبان

5- میانگین دمای این دوازده ماه را به دست آورید.

$12+10+8+10+15+24+27+34+31+30+25+21=247$

$247\div 12=20/58$

نمودار خطّ شکسته برای نمایش تغییرها کاربرد دارد؛ بنابراین در موضوع‌هایی که تغییرها اهمّیت دارد، از این نمودار استفاده می‌شود. برای نمونه تغییرها در بازار‌های مالی، قیمت طلا، نفت، سهام و... را با این نمودار نشان می‌دهند.
گاهی وقت‌ها به جای داده‌های واقعی از مقدار تقریبی آنها استفاده می‌کنیم. در برنامه ریزی‌های کلان به عدد‌های واقعی و دقیق نیاز نداریم. برای مثال مقدار تولید گندم یک استان را به صورت چند هزار تن بیان می‌کنند؛ یعنی مقدار کمتر از 1000 تن یا یک میلیون کیلوگرم در این بررسی اهمّیت ندارد.

فعالیت (صفحهٔ 115 کتاب درسی)

 

در جدول زیر جمعیت برخی از استان‌های کشور در یکی از سال‌های گذشته آمده است.

استان آذربایجان شرقی البرز خراسان شمالی هرمزگان ایلام
جمعیت 3724620 2412513 867727 1578183 557599
مقدار تقریبی 4000000 2000000 1000000 2000000 1000000

ابتدا مقدار تقریبی هر عدد را با تقریب کمتر از 1000000 گرد کنید.
مانند نمونه با رسم یک برای هر 2000000 نفر، نمودار تصویری آن را رسم کنید.

1- هر  نشان دهندهٔ چند نفر است؟ 1000000

2- از نمودار تصویری چه اطّلاعات جدیدی را می‌توان به دست آورد؟ استان‌های کم‌جمعیت و پر جمعیت مشخص می‌شود.

3- این نمودار در چه مواردی کاربرد دارد؟ سرشماری نفوس و مسکن

بعضی از داده‌ها و اطّلاعات جمع آوری شده نشان می‌دهد که یک مقدار مشخّص به چه نسبتی به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم شده است. در این موارد می‌توان تقسیم شدن را روی یک شکل مثل دایره نشان داد و سهم هر بخش را روی دایره مشخّص کرد. در نمودار دایره‌ای به طور معمول نسبت و سهم هر بخش را به صورت درصد محاسبه کرده؛ و سپس روی نمودار نمایش می‌دهند.
چرا بعد از محاسبۀ درصد ممکن است نیاز باشد از عدد‌های تقریبی استفاده کنیم؟
$\%83$ را با کسری با مخرج 10 تقریب بزنید.

فعالیت (صفحهٔ 116 کتاب درسی)

 

در مدرسهٔ راهنمایی شهید مؤذن پور تعداد کتاب‌هایی که دانش آموزان امانت گرفته‌اند، بررسی شده و آمار و اطّلاعات زیر به دست آمده است. جدول داده‌ها را کامل کنید. با توجّه به کسر‌های با مخرج 10، نمودار دایره‌ای را کامل کنید.

نوع کتاب مذهبی داستانی علمی کمک درسی سایر موارد
تعداد 390 210 810 400 190
درصد تقریبی $\%20$ $\%10$ $\%40$ $\%20$ $\%10$
کسر تقریبی با مخرج 10 $\frac{2}{10}$ $\frac{1}{10}$ $\frac{4}{10}$ $\frac{2}{10}$ $\frac{1}{10}$

1- چگونه درصد مربوط به هر نوع کتاب را به دست می‌آورید؟ مجموع کتاب‌ها را به دست آورده و با توجه به آن و اطلاعات داده شده در جدول درصد هر نوع را به دست می‌آوریم.

2- با توجّه به نمودار، دانش آموزان این مدرسه بیشتر به چه نوع کتابی علاقه دارند؟ علمی

3- اگر مسئول کتابخانه بخواهد کتاب‌های جدیدی برای مدرسه بخرد، باید به کدام نوع کتاب بیشتر توجّه کند؟ چرا؟ کتاب‌های علمی، چون دانش‌آموزان به این کتاب‌ها علاقه بیشتری دارند.

4- اگر اطلّاعات دیگری از کتابخانهٔ این مدرسه داشتید، تفسیر و توصیف بهتری از نتیجهٔ نمودار بالا به دست می‌‌آوردید؟ بله

تمرین (صفحهٔ 117 کتاب درسی)

 

1- جدول روبه رو تعداد و شمارهٔ کفش ساکنان یک ساختمان را نشان می‌دهد.
اگر در یک مغازه فقط کفش‌های کوچک‌تر از شمارهٔ 40 فروخته شود، چند نفر از ساکنان این ساختمان می‌توانند از این مغازه کفش بخرند؟
کفش‌های کوچک‌تر از شماره 40 شامل شماره‌های 39 و 38 و 37 و 36 می‌باشد.

$6+7+8+5=26$

شماره کفش چوب خط تعداد
36

6
37

7
38

8
39

5
40

6
41

3
42

5
43

3

2- تعداد دانش آموزان پایهٔ اوّل، دوم و سوم دبستان یک  مدرسه در نمودار زیر نشان داده شده است.
هر 10 دانش آموز را با یک نشان داده و نمودار تصویری زیر را کامل کنید.

3- با توجّه به نمودار، جدول داده‌ها را کامل کنید.

زمان 6 صبح 9 صبح ظهر 3 بعداظهر 6 بعداظهر
درجه حرارت 20 25 30 35 22

با توجّه به نمودار تغییرهای دما را توصیف کنید.
از ساعت 6 صبح تا 3 بعداظهر دما رو به افزایش و از ساعت 3 تا 6 بعداظهر دما کاهش یافته است.

تغییر دما بین کدام ساعت‌ها بیشتر بوده است؟ فکر می‌کنید این نمودار مربوط به کدام فصل سال است؟ چرا؟
3 تا 6 بعداظهر
فصل تابستان
چون دما در ساعت 6 صبح 20 درجه و در ظهر به 30 تا 35 درجه می‌رسد.

4- دانش آموزان اوّل تا سوم چند دبیرستان پولی را که برای جشن نیکوکاری جمع آوری کرده‌اند، با 4 نمودار مختلف نشان داده‌اند. کدام نمودار برای این موضوع مناسب‌تر است؟ چرا؟
نمودار دایره‌ای: چون به خوبی سهم و درصد شراکت همه پایه‌ها را به خوبی نشان می‌دهد و یک نگاه کلی دارد.

دبیرستان شهید محمودی

دبیرستان شهید محمدی

دبیرستان شهید احمدی

دبیرستان شهید نوری

درس 2: نمودارها و تفسیر نتیجه‌ها